Rynki terminowe w prostych słowach
Opublikowano · Zaktualizowano · 3 min czytania
Rynki terminowe często kojarzą się z inwestorami finansowymi. Wyrosły jednak z handlu fizycznego: producenci, kupcy i przetwórcy potrzebowali sposobu na ustalenie ceny, zanim towar został zebrany, dostarczony czy sprzedany. Dziś obie grupy handlują tymi samymi kontraktami — firmy zabezpieczające swoją działalność fizyczną oraz uczestnicy finansowi, tacy jak fundusze.
Czym właściwie jest kontrakt terminowy
Kontrakt terminowy to standaryzowana, notowana na giełdzie umowa kupna lub sprzedaży ustalonej ilości towaru po ustalonej cenie w ustalonym przyszłym terminie — na przykład 5000 buszli pszenicy z dostawą w lipcu, po cenie uzgodnionej dziś. Kluczowe jest słowo „standaryzowana”: w odróżnieniu od prywatnej umowy z odbiorcą ilość, klasę jakości i warunki dostawy ustala giełda (CME, Euronext i inne), dzięki czemu kontraktem łatwo handlować i łatwo go zamknąć przed terminem dostawy.
Dlaczego producenci i nabywcy z nich korzystają: hedging
Hedging oznacza użycie kontraktu terminowego (lub forward), by już teraz ustalić cenę czegoś, co zostanie sprzedane lub kupione później. Kto jesienią sieje pszenicę na zbiór w lipcu następnego roku, nie zna ceny za siedem miesięcy — podobnie jak młyn, który będzie tej pszenicy potrzebował. Sprzedaż kontraktów terminowych na oczekiwane zbiory ustala cenę dla sprzedającego; ich kupno robi to samo dla kupującego. Jeśli cena gotówkowa okaże się później niższa, zysk sprzedającego na pozycji terminowej mniej więcej wyrówna niższy przychód ze sprzedaży fizycznej, i odwrotnie. Nie chodzi o to, by trafnie zgadnąć — chodzi o usunięcie niepewności cenowej z budżetu.
Baza: dlaczego cena lokalna nigdy nie jest dokładnie ceną terminową
Notowana cena terminowa to krajowy lub regionalny punkt odniesienia, a nie to, co faktycznie płaci lokalny skup. Różnica między nimi to baza — zależna od odległości od punktów dostawy, lokalnej podaży i popytu, kosztów magazynowania i jakości tego, co faktycznie zostaje dostarczone. Hedging ustala cenę terminową; uzyskana cena to nadal cena terminowa plus (lub minus) baza, więc ryzyko bazy nie znika tylko dlatego, że część terminowa jest zabezpieczona.
Prosty przykład
Załóżmy, że jest marzec, a lipcowe kontrakty terminowe na pszenicę kosztują 6,00 USD/bu. Rolnik, który spodziewa się zbiorów w lipcu, sprzedaje kontrakt po 6,00 USD. Do lipca mogą się zdarzyć dwie rzeczy: pszenica na rynku gotówkowym spada do 5,20 USD — rolnik sprzedaje fizyczne zbiory po 5,20 USD, ale pozycja terminowa zarabia około 0,80 USD, co daje łącznie blisko 6,00 USD. Albo pszenica drożeje do 6,80 USD — sprzedaż fizyczna przynosi więcej, ale pozycja terminowa traci około 0,80 USD, znów dając łącznie blisko 6,00 USD. W obu przypadkach wynik jest bliski cenie ustalonej w marcu, i właśnie o to w hedgingu chodzi.
Kto jeszcze jest na rynku
Przetwórcy i eksporterzy zabezpieczają się po stronie zakupu — ustalając koszt surowca zamiast ceny sprzedaży. Tymi samymi kontraktami handlują też inwestorzy finansowi, którzy nie zamierzają nigdy dostarczać ani odbierać zboża; zapewniają dużą część obrotów i płynności, dzięki którym można szybko otworzyć i zamknąć zabezpieczenie. Jak duży wpływ ten czysto finansowy handel ma na poziom cen, jest przedmiotem sporów w badaniach.
Gdzie hedging przestaje pomagać
Hedging ustala cenę, niekoniecznie najlepszą — jeśli po zabezpieczeniu sprzedającego rynek mocno zdrożeje, na zabezpieczonej części traci on ten wzrost (dla kupującego to samo dotyczy spadku cen). Pozycje terminowe mogą też wymagać depozytu (gotówki wpłaconej na czas otwarcia pozycji, który może wymagać dopłat, jeśli rynek ruszy przeciw pozycji terminowej, zanim sprzedaż fizyczna ją zamknie), a baza może się zmieniać niezależnie od ceny terminowej. Hedging wymienia niepewność na przewidywalność, ale nie usuwa ryzyka konkretnego złego wyniku — i właśnie dlatego jest narzędziem budżetowym, a nie sposobem na zagwarantowanie najwyższej możliwej ceny.
Następny artykuł: Czym jest zmienność cen.
Najczęstsze pytania
- Czym jest kontrakt terminowy?
- Standaryzowaną, notowaną na giełdzie umową kupna lub sprzedaży ustalonej ilości towaru po ustalonej cenie w ustalonym przyszłym terminie. Ilość, klasę jakości i warunki dostawy ustala giełda, dzięki czemu kontraktem łatwo handlować i łatwo go zamknąć przed dostawą.
- Dlaczego producenci i nabywcy korzystają z kontraktów terminowych?
- By się zabezpieczyć - ustalić już teraz cenę tego, co sprzedadzą lub kupią później, i usunąć z budżetu zgadywanie ceny, a nie po to, by obstawiać kierunek zmian cen.
- Dlaczego cena terminowa nie jest równa cenie lokalnej?
- Z powodu bazy - różnicy między krajowym lub regionalnym punktem odniesienia a ceną lokalną, zależnej od odległości od punktów dostawy, lokalnej podaży i popytu, kosztów magazynowania i jakości plonów. Hedging kontraktem terminowym ustala cenę referencyjną, a nie lokalną.
- Czy hedging kontraktami terminowymi gwarantuje najlepszą cenę?
- Nie. Ustala cenę, niekoniecznie najlepszą - jeśli rynek po zabezpieczeniu zdrożeje, ten wzrost na zabezpieczonej części przepada. Hedging wymienia niepewność na przewidywalność, ale nie usuwa ryzyka konkretnego złego wyniku.