Cukier i etanol: dlaczego brazylijskie cukrownie mogą zmieniać to, co produkują
Opublikowano · 2 min czytania
Cukier wyróżnia się wśród surowców rolnych bezpośrednim, elastycznym związkiem z rynkiem paliw - a związek ten prowadzi przez Brazylię, największego na świecie producenta cukru i trzciny cukrowej, w sposób, który kształtuje światowe ceny cukru bardziej niż niemal jakikolwiek inny pojedynczy czynnik.
Elastyczne zakłady: ta sama trzcina, dwa różne produkty
Brazylijskie zakłady przetwarzające trzcinę mogą zamienić tę samą zebraną trzcinę albo w cukier surowy na rynek światowy, albo w etanol na paliwo krajowe, a wiele z nich może zmieniać ten podział z tygodnia na tydzień, zależnie od tego, który produkt w danej chwili lepiej się opłaca. Ta elastyczność sprawia, że brazylijska podaż cukru zależy nie tylko od tego, ile trzciny się zbiera, ale też od bieżącej relacji ceny cukru do ceny etanolu - zakłady kierują więcej trzciny tam, gdzie jest bardziej opłacalnie.
Dlaczego to wiąże ceny cukru z cenami paliw
Ponieważ w Brazylii etanol konkuruje na stacjach bezpośrednio z benzyną (tamtejsze samochody zwykle jeżdżą na dowolnej mieszance obu), cena, jaką zakłady mogą uzyskać za etanol, jest powiązana z benzyną, a przez nią z ceną ropy. Gdy ropa drożeje, produkcja etanolu staje się bardziej atrakcyjna, zakłady przesuwają trzcinę z cukru, a na rynek światowy trafia mniej cukru - co podnosi ceny cukru, choć w samych zbiorach nic się nie zmieniło. Gdy ropa tanieje, może stać się odwrotnie. To mechanizm podobny do związku kukurydzy z etanolem opisanego w artykule o biopaliwach, ale bardziej bezpośredni, bo brazylijskie zakłady mogą przesuwać ten sam surowiec niemal w czasie rzeczywistym, a nie przez powolniejszą decyzję o zasiewach.
Indie i Tajlandia: pozostali kluczowi producenci
Indie i Tajlandia to po Brazylii najwięksi producenci i eksporterzy cukru na świecie i oba kraje mają własny istotny wpływ na światową równowagę - wyjątkowo duże lub małe zbiory w którymkolwiek z nich albo zmiana polityki eksportowej zwłaszcza Indii (które okresowo ograniczały eksport cukru dla ochrony zaopatrzenia krajowego) mogą poruszyć ceny światowe niezależnie od tego, co dzieje się w Brazylii.
Dziedzictwo chronionych rynków: przykład UE
Cukier był historycznie jednym z najsilniej chronionych rynków rolnych na świecie. UE przez dziesięciolecia utrzymywała ścisły system kwot produkcyjnych ograniczający to, ile cukru unijni producenci mogli sprzedać na rynku wewnętrznym, zanim zniosła go w 2017 r., by pozwolić im bardziej bezpośrednio konkurować na otwartym rynku. Takie polityczne dziedzictwo nadal kształtuje dzisiejsze wzorce handlu i relacje cenowe w sposób, którego czysto pogodowo-żniwne spojrzenie na rynek cukru by nie dostrzegło.